ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

1078

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

حكمرانى مشغول و اكنون در دار الخلافهء طهران مشغول تحصيل علوم معقول و منقول است . با آن‌كه آيينهء رخسارش از رنگ خط غبارآلود گشته ، باز طراوت عذارش از طراوت مهر و ماه درگذشته است . هفتم : نوّاب جهانگير ميرزا است كه او نيز در حسن رخسار بىهمتا . جوانى محجوبست و محجوبيتش نگاه مشتاقان را مطلوب . در بدايت اين دولت خداداد ، مدت شش ماه در دار العبادهء يزد حكمرانى نمود . پس از آن ، شاهنشاه زمان - خلّد اللّه ملكه - بلوك اردهال « 1 » قم را به تيول او مقرّر فرمود [ كه ] از عهدهء نگاهدارى آن نيز برنيامده ، دست برداشت و در دار الخلافهء طهران بناى توقف گذاشت . هشتم : نوّاب نور الدّهر ميرزا ؛ بر خلاف برادران ، به كبر و عجبى بىمنتهاست . بسى از دل‌ها دور است و طبيعت خلق از او به شدت نفور . نهم : نوّاب محمد رحيم ميرزا . دهم : نوّاب ابو الحسن ميرزا ؛ كه در زمان طفوليّت وداع سراى زندگانى نموده ، در جوار رحمت حق آسود . فقرهء چهارم در ذكر اولاد امجاد نوّاب شاهزادهء اعظم محمد قلى ميرزا ملك آراى دار المرز طبرستان عدد ايشان موافق تحقيق [ 580 ] ، چهل و شش نفر اناث و ذكور بالمناصفه و اسامى بيست و سه نفر اولاد ذكور « 2 » از قرار مذكور است :

--> ( 1 ) . ملى : « ارهاول » ( 2 ) . در متن اين كتاب نام بيست و سه نفر از اولاد ذكور محمّد قلى ميرزا ذكر شده ، ولى در نسخهء دوم ملى و تذكره خاورى از بيست و دو نفر نام برده شده است ؛ درحالىكه سپهر در ناسخ التواريخ بيست و سه نفر نام مىبرد كه با مطابقهء نسخه دوم ملى و تذكره خاورى ، نگارنده محمد كاظم ميرزا را از قلم انداخته است و از مطابقه نسخهء دوم ملى و تذكره خاورى با اكسير التواريخ ، مظفر على ميرزا از قلم افتاده و محمد كاظم ميرزا در